Vervangt THC bier?

Het verhaal klinkt logisch. Cannabis wordt in steeds meer Amerikaanse staten gelegaliseerd, en bierverkopen dalen. Dus vervangt wiet bier. Maar klopt die redenering ook als je naar de cijfers kijkt?

Matt Gacioch, huiseconoom van de Brewers Association, dook in de data van de Amerikaanse bierindustrie. Zijn conclusie is nuchter: op basis van die cijfers pakt THC niet veel van bier af, in elk geval niet op een schaal die de bredere teruggang verklaart.

Marginaal verschil

In staten waar recreatief cannabis is gelegaliseerd, daalde de bierverkoop de afgelopen tien jaar gemiddeld 1,9% per jaar. In staten zonder legalisering was dat 0,7%. Over vijf jaar (2021-2025) waren de cijfers respectievelijk -3,8% en -2,9%, en over de meest recente drie jaar (2023-2025) -4,0% tegenover -3,2%. Het patroon is consistent: in staten met legaal recreatief cannabis daalt bier iets sneller.

Maar context is alles. Het nationale gemiddelde over diezelfde perioden bedroeg -1,3%, -3,3% en -3,6%, met een standaarddeviatie van 1,2 tot 1,3 procentpunt. De verschillen tussen wel en niet gelegaliseerde staten vallen daarmee ruim binnen één standaarddeviatie. Statistisch gezien is dat geen sterk signaal.

Gacioch keek ook naar de periode ná legalisering per staat afzonderlijk, niet naar het totaal over tien jaar. In de 25 staten met legaal recreatief cannabis varieerde de periode van legalisering van 3 tot 14 jaar. Het gemiddelde verschil met het nationale gemiddelde bedroeg dan 0,7 procentpunt. Merkbaar, maar niet alarmerend.

Geen effect THC-drankjes

Interessanter is de analyse rond hemp-derived THC-producten, drankjes op basis van hennep die via een maas in de Amerikaanse Farm Bill van 2018 legaal zijn geworden. Die producten zijn de afgelopen jaren snel gegroeid en staan dichter bij bier dan traditionele cannabis, want ze worden in dezelfde verkoopkanalen aangeboden.

Toch laat de data geen opvallend patroon zien. In staten waar deze producten volledig legaal zijn, daalden bierverkopen de afgelopen drie jaar met 3,5%. In staten waar ze illegaal zijn, was dat 3,1%. Het nationale gemiddelde: 3,6%. Gacioch vat het samen in twee brede categorieën: staten waar hemp-THC legaal is (-3,6%) en staten waar dat niet zo is (-3,5%). Het verschil verdwijnt effectief.

Gecombineerd effect klein

Gacioch bracht ook de twee factoren samen. In staten waar zowel recreatief cannabis als hemp-THC legaal is, daalden bierverkopen het sterkst, gemiddeld 4,1% over drie jaar. Daarna volgen staten met recreatief cannabis maar zonder hemp-THC (-3,8%), dan hemp-THC zonder recreatief cannabis (-3,2%), en ten slotte staten zonder beide (-3,0%).

Toch is ook hier voorzichtigheid geboden. Er zijn slechts zes staten waar beide vormen tegelijk legaal zijn, een kleine steekproef die bovendien enkele van de meest bevolkte staten omvat. Andere factoren, zoals stedelijke demografie en hogere levenskosten, kunnen het beeld vertroebelen.

Substitutie bestaat, maar werkt twee kanten op

Gacioch nuanceert zijn eigen bevindingen. Op individueel niveau vindt substitutie zeker plaats. Sommige consumenten kiezen op een avond voor een THC-drank in plaats van bier. Anderen combineren beide, of gebruiken cannabis in heel andere contexten. Maar de beweging gaat ook de andere kant op: bier kan gelegenheden van cannabis overnemen. De overlap van consumptiegelegenheden bestaat, maar is kleiner dan de bierindustrie soms suggereert.

Bier is en blijft een sociaal product, gedronken in cafés en bij vrienden. Veel THC-gebruik is solitair of privé. Gacioch ziet daarin juist een kans: door in te zetten op sociale gelegenheden kan bier tegenwicht bieden aan de bredere krimp in de categorie.

De algemene conclusie is dat de uitdagingen voor bier breder zijn dan cannabis alleen. Veranderend drinkgedrag, toegenomen concurrentie van andere drankcategorieën en demografische verschuivingen spelen minstens zo’n grote rol.

Relevant voor Nederland?

De Amerikaanse markt is niet één-op-één te vertalen naar de Nederlandse situatie.. Toch is de analytische aanpak van Gacioch waardevol. Het is een voorbeeld van hoe je een hardnekkige aanname, cannabis vervangt bier, toetst aan data in plaats van het verhaal klakkeloos over te nemen.

Voor Nederlandse brouwers die de internationale ontwikkelingen volgen, is de boodschap helder: de teruggang in bierverkopen heeft meerdere oorzaken.

Bron: How Much Does THC Take from Beer? Brewers Association / Matt Gacioch, Staff Economist (24 februari 2026)